Xây dựng “tuyến phòng thủ ngày đi làm” – Bắt đầu thói quen an ninh mạng mới

　　Cuối năm – đầu năm mới, khi nhiều người tất bật lo tiệc tất niên, đặt vé du lịch, mua quà Tết… thì hacker cũng đã âm thầm “chuẩn bị khai xuân”.Từ email lừa đảo, website giả mạo, đến các chiêu trò lừa đảo bằng AI hay khai thác lỗ hổng hệ thống – những tình huống tưởng chừng rất đời thường lại tiềm ẩn vô số bẫy an ninh mạng. Chỉ một chút sơ suất cũng đủ khiến kỳ nghỉ vui vẻ trở thành ác mộng.Chuyên mục “Thông tin – Công nghệ” kỳ này sẽ giúp bạn tổng rà soát an ninh mạng, xây dựng lá chắn số vững chắc cho cuộc sống hằng ngày.

---

Email lừa đảo dịp nghỉ lễ: “Thiệp chúc Tết” khoái khẩu của hacker

　　Mỗi dịp Tết, hộp thư điện tử và các nhóm chat lại ngập tràn thông tin khuyến mãi, giảm giá, lời chúc năm mới kèm đường link hấp dẫn. Nhưng đây cũng chính là mùa hoạt động cao điểm của hacker. Qua phân tích các hình thức lừa đảo qua email (phishing), có thể thấy thủ đoạn ngày càng tinh vi. Không còn là những trang web giả thô sơ, hacker nay dùng AI để tạo nội dung email trông rất tự nhiên, kèm logo thương hiệu thật, chữ ký chăm sóc khách hàng giống hệt chính hãng.
Chỉ cần nhấp vào liên kết, người dùng có thể bị chuyển đến website giả hoặc vô tình tải về mã độc, từ đó bị đánh cắp tài khoản, mật khẩu hay thông tin thẻ tín dụng.Hãy nhớ: “Trông giống thật” không có nghĩa là an toàn.

　　Mẹo an ninh mạng – Tip 1:Trước khi bấm vào link khuyến mãi hay lời chúc, hãy kiểm tra kỹ người gửi và địa chỉ website. Nếu còn nghi ngờ, hãy liên hệ trực tiếp với kênh chăm sóc khách hàng chính thức. Thà bỏ lỡ ưu đãi còn hơn rơi vào bẫy.

 

Lừa đảo AI Deepfake: Giọng nói cũng có thể bị sao chép

　　Công nghệ AI bùng nổ mạnh mẽ từ năm 2025, đồng thời trở thành công cụ mới của kẻ gian.
Năm 2024, chuyên mục Thông tin – Công nghệ từng cảnh báo về các vụ lừa đảo dùng AI giả giọng nói, hình ảnh của cấp trên để gọi điện hoặc họp trực tuyến, yêu cầu nhân viên chuyển tiền khẩn cấp.Do giọng nói, khuôn mặt, cách dùng từ đều rất quen thuộc, nhiều người không nghi ngờ và chỉ trong thời gian ngắn đã chuyển đi số tiền lớn. Đáng lo hơn, kiểu lừa đảo “người quen” này không cần công nghệ quá cao, chỉ cần vài đoạn ghi âm là có thể tạo ra mô hình AI.

　　Mẹo an ninh mạng – Tip 2:Khi nhận được yêu cầu chuyển tiền, mở khóa hệ thống hay cung cấp tài khoản từ “sếp” hoặc người thân, hãy xác minh lại qua một kênh khác (gọi điện trực tiếp, nhắn tin riêng).

 

Bẫy đặt phòng du lịch: Website giả còn giống hơn bản thật

　　Website mua sắm giả, cổng thông tin giả, trang đặt vé giả không còn xa lạ. Nay còn xuất hiện thêm website đặt phòng du lịch giả.Hacker sao chép gần như hoàn chỉnh giao diện các nền tảng nổi tiếng: thiết kế trang web, khu vực đánh giá, cổng thanh toán thẻ tín dụng… khiến người dùng khó phân biệt thật – giả.Nhiều người nhập thông tin thẻ xong, hôm sau phát hiện bị trừ tiền nhưng không hề có đặt phòng nào được xác nhận. Trước kỳ nghỉ, tâm lý chủ quan cộng với áp lực “ưu đãi có hạn”, “chỉ còn 1 phòng cuối” khiến số vụ bị lừa tăng cao.

　　Mẹo an ninh mạng – Tip 3: Dù là Agoda, Booking.com hay Airbnb, cách an toàn nhất vẫn là truy cập từ ứng dụng chính thức hoặc đường link chính hãng.Trước khi thanh toán, hãy kiểm tra website có bắt đầu bằng “https” hay không, tên miền có đúng chính tả không – chỉ sai một ký tự cũng có thể là bẫy

 

“Tuyến phòng thủ ngày đi làm”: Cập nhật còn quan trọng hơn lời chúc

　　Kỳ nghỉ kết thúc, nhiều người mở máy tính là lao ngay vào xử lý email và công việc tồn đọng. Nhưng thực ra, bạn nên dành ít phút cho một “nghi thức an ninh mạng ngày khai xuân”: Có đang dùng chung mật khẩu cho nhiều website không? Đã bật xác thực hai lớp chưa? Phần mềm diệt virus còn hoạt động tốt không?

　　Theo số liệu công bố tháng 1/2025, trong năm 2024, các dịch vụ internet công của Đài Loan trung bình mỗi ngày hứng chịu tới 2,4 triệu cuộc tấn công mạng, tăng hơn gấp đôi so với năm trước. Sau kỳ nghỉ dài, khi mọi người còn chưa “vào guồng”, cảnh giác giảm sút, hacker thường tranh thủ dò mật khẩu và xâm nhập tài khoản. Dù phần lớn việc vá lỗi do đội IT đảm nhiệm, an toàn tài khoản vẫn cần sự chủ động của mỗi cá nhân.

　　Mẹo an ninh mạng – Tip 4: Ngày đầu đi làm, hãy kiểm tra lại an toàn tài khoản: đổi mật khẩu, bật xác thực nhiều lớp và cập nhật phần mềm diệt virus.

 

An ninh mạng không có ngày nghỉ

　　Nhìn lại năm 2025, chuyên mục Thông tin – Công nghệ đã chia sẻ nhiều câu chuyện an ninh mạng rất đời thường: từ mật khẩu yếu, website giả mạo đến lừa đảo bằng AI, với mong muốn đưa khái niệm bảo mật trở thành một phần thói quen hằng ngày.Bước sang năm 2026, thủ đoạn của hacker sẽ còn nhanh hơn, tinh vi hơn và khó phân biệt hơn. Nhưng chỉ cần ghi nhớ ba nguyên tắc: luôn xác minh – không bấm link lạ – bảo vệ thông tin đăng nhập, bạn đã an toàn hơn rất nhiều người khác.Bởi dù công nghệ có phát triển đến đâu, sự tỉnh táo và khả năng phán đoán của con người vẫn là bức tường lửa mạnh nhất. Năm mới, hãy bắt đầu từ những thói quen nhỏ để bảo vệ an toàn số, yên tâm cho mỗi ngày làm việc

 

*photo credit: freepik

#