Đừng lo lắng về thời kỳ mãn kinh – Cẩm nang điều trị hormone

　　Khi phụ nữ lớn tuổi, chức năng buồng trứng dần suy giảm, dẫn đến lượng hormone nữ tiết ra giảm xuống, khiến chu kỳ kinh nguyệt trở nên không đều. Sau khi kết thúc kỳ kinh cuối cùng, nếu trong vòng một năm không còn kinh nguyệt trở lại thì được xem là mãn kinh. Quá trình tự nhiên này, khi hormone giảm dần, chính là giai đoạn mãn kinh mà nhiều phụ nữ cảm thấy khó chịu, thường xảy ra trong độ tuổi từ 45 đến 52. Sự suy giảm tiết estrogen và progesterone có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như: bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm và hồi hộp do rối loạn điều hòa co giãn mạch máu; hoặc mất ngủ, lo âu. Ngoài ra, việc giảm estrogen còn khiến lớp niêm mạc âm đạo và đường tiết niệu trở nên mỏng hơn, giảm tiết dịch, gây khô âm đạo và dễ tái nhiễm trùng. Thậm chí, tình trạng này còn có thể dẫn đến loãng xương và các vấn đề về tim mạch.

---

Trợ thủ hiệu quả cho hội chứng mãn kinh – Liệu pháp hormone

　　Liệu pháp hormone hiện nay là phương pháp hiệu quả nhất để điều trị hội chứng mãn kinh và cải thiện chất lượng cuộc sống. Bác sĩ sẽ căn cứ vào tình trạng của từng bệnh nhân để lựa chọn thuốc hormone dạng uống hoặc dạng bôi phù hợp. Hình thức điều trị chủ yếu gồm hai loại sau:

　　● Liệu pháp chỉ dùng estrogen ：Áp dụng cho phụ nữ đã cắt tử cung. Nhóm này không cần lo nguy cơ tăng sinh bất thường nội mạc tử cung.
Điều trị liều thấp có thể giúp giảm triệu chứng. Ngoài dạng uống, còn có các dạng dùng ngoài như: gel, kem âm đạo hoặc viên đặt âm đạo dùng cho triệu chứng tại chỗ.

　　● Liệu pháp kết hợp estrogen và progesterone：Áp dụng cho phụ nữ vẫn còn tử cung. Progesterone giúp ngăn estrogen kích thích quá mức nội mạc tử cung, từ đó giảm nguy cơ tăng sinh bất thường.

　　Liệu trình điều trị gồm hai dạng: Dạng theo chu kỳ: dùng estrogen hằng ngày, trong đó có 12–14 ngày kết hợp thêm progesterone. Phương pháp này mô phỏng chu kỳ kinh nguyệt, sau khi ngừng progesterone sẽ có hiện tượng ra máu giống kinh nguyệt. Dạng liên tục: bổ sung đồng thời estrogen và progesterone mỗi ngày, chỉ cần dùng một viên thuốc phối hợp, giúp tăng tính tiện lợi khi sử dụng.

 

Các loại thuốc hormone thường dùng

　　● Estrogen (dạng uống)： Conjugated estrogens 0.625mg (Estromon) ，Estradiol 2mg (Estrade)

　　● Estrogen (dạng bôi)：Estradiol gel (Divigel): dùng 1 lần/ngày, bôi vùng thân dưới hoặc luân phiên hai mặt trong đùi; sau khi bôi cần chờ khô và tránh rửa trong vòng 1 giờ . Premarin (kem âm đạo): dùng trước khi ngủ, đưa thuốc vào âm đạo bằng ống bơm. Estriol (viên đặt âm đạo): dùng 1–2 viên trước khi ngủ

　　● Thuốc điều hòa chọn lọc thụ thể estrogen (STEAR): Tibolone 2.5mg (Livial): hiện là thuốc tự chi trả, có tác dụng tương tự estrogen, progesterone và androgen; không cần phối hợp progesterone, giúp giảm triệu chứng mãn kinh mà không kích thích nội mạc tử cung và tuyến vú

　　● Progesterone: Progesterone 100mg (Promone) ,Medroxyprogesterone 10mg (Provera), Norethisterone 5mg (Norina)

　　● Thuốc phối hợp (estrogen + progesterone): Estradiol + Norethisterone (Covina), Estradiol + Medroxyprogesterone (Venina) , Estradiol + Dydrogesterone (Femoston – thuốc tự chi trả)

　　Các thuốc này đều giúp cải thiện triệu chứng mãn kinh, đồng thời một số còn có tác dụng phòng ngừa loãng xương sau mãn kinh.

 

Tác dụng phụ tiềm ẩn của liệu pháp hormone

　　Mặc dù hiệu quả rõ rệt, liệu pháp hormone vẫn có thể gây một số tác dụng phụ như: buồn nôn, nôn, thay đổi cân nặng, chảy máu âm đạo bất thường, căng tức ngực, tăng nguy cơ huyết khối…Thông thường, các triệu chứng này sẽ giảm dần khi cơ thể thích nghi. Tuy nhiên, nếu xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng, cần đi khám ngay. Trong quá trình điều trị, nên tái khám mỗi 6 tháng để điều chỉnh liều và kiểm tra sức khỏe định kỳ hằng năm như: đo mật độ xương, kiểm tra vú và tim mạch.

 

Đánh giá lợi ích – nguy cơ của liệu pháp hormone

　　Đối với phụ nữ khỏe mạnh có triệu chứng mãn kinh, trong vòng 10 năm sau mãn kinh hoặc dưới 60 tuổi và không có chống chỉ định (như tiền sử ung thư vú, bệnh tim mạch, huyết khối…), lợi ích của liệu pháp hormone thường lớn hơn nguy cơ. Phương pháp này giúp cải thiện triệu chứng vận mạch (bốc hỏa, đổ mồ hôi), đồng thời phòng ngừa loãng xương và giảm nguy cơ gãy xương.

　　Tuy nhiên, để tránh tăng nguy cơ đột quỵ hoặc ung thư vú do dùng kéo dài, thời gian điều trị thường khuyến nghị không quá 5 năm, liều dùng ở mức thấp nhất có hiệu quả và cần được bác sĩ đánh giá cá nhân hóa.

 

Bí quyết chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn mãn kinh

　　Ngoài thuốc hormone, thói quen sinh hoạt lành mạnh cũng rất quan trọng: Chế độ ăn: bổ sung thực phẩm giàu tryptophan như cá, sữa để tăng sản xuất serotonin và melatonin, giúp cải thiện giấc ngủ . Vận động: kết hợp bài tập aerobic và kháng lực (như đi bộ nhanh, tập tạ nhẹ) để duy trì cơ bắp và phòng loãng xương. Bổ sung dinh dưỡng: phụ nữ sau mãn kinh nên bổ sung khoảng 1200mg canxi và 800 IU vitamin D mỗi ngày

　　Ngoài ra, Bệnh viện Far Eastern có sản phẩm thực phẩm chức năng tự chi trả “芙嘉寶”, chứa chiết xuất đậu nành, canxi và vitamin B12. Trong đó, isoflavone từ đậu nành là phytoestrogen (estrogen thực vật), có cấu trúc tương tự estrogen và có thể gắn vào thụ thể estrogen, giúp điều hòa nhẹ hoạt động hormone. Hy vọng những thông tin về sử dụng thuốc đúng cách và chăm sóc sức khỏe hằng ngày sẽ giúp bạn tự tin bước vào giai đoạn mới của cuộc sống.

#