2026.08 Thường thức đời sống
Hy Vọng Mới Cho Người Mắc Hội Chứng Bàng Quang Tăng Hoạt
Khoa Tiết niệu, Bệnh viện YaDong Far Eastern / Bác sĩ Lý

Hội chứng bàng quang tăng hoạt là bệnh lý thường gặp tại các phòng khám tiết niệu, với tỷ lệ mắc tăng theo tuổi. Nhiều người lớn tuổi vì chứng tiểu gấp, tiểu nhiều lần hoặc són tiểu mà ngại ra ngoài, hạn chế giao tiếp, thậm chí rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm. Tuy nhiên, nếu được điều trị đúng cách, chất lượng cuộc sống vẫn có thể cải thiện đáng kể. Hiện nay, bên cạnh thuốc uống, phương pháp kích thích thần kinh chày qua da (Percutaneous Tibial Nerve Stimulation – PTNS) đang được xem là lựa chọn hỗ trợ an toàn, ít xâm lấn và mang lại hiệu quả cho nhiều bệnh nhân.
.jpg)
Khi thuốc không còn là lựa chọn phù hợp ?
Ông Trương đến khám vì thường xuyên buồn tiểu, vừa đi vệ sinh xong lại muốn đi tiếp nhưng lượng nước tiểu rất ít. Kết quả xét nghiệm cho thấy không bị nhiễm trùng đường tiểu, bàng quang cũng không còn nước tiểu tồn lưu sau khi đi tiểu. Bác sĩ chẩn đoán ông mắc hội chứng bàng quang tăng hoạt và kê thuốc điều trị.
Sau một tháng, tình trạng tiểu gấp giảm rõ rệt nhưng ông lại gặp tác dụng phụ như khô miệng, táo bón nên tự ý ngừng thuốc. Dù được đổi sang loại thuốc khác, triệu chứng khô miệng vẫn không cải thiện.
Đây cũng là tình trạng nhiều bệnh nhân gặp phải. Với những trường hợp không dung nạp thuốc hoặc hiệu quả điều trị chưa như mong muốn, PTNS có thể là giải pháp bổ sung phù hợp.
PTNS hoạt động như thế nào?
Quá trình chứa và thải nước tiểu được điều khiển bởi hệ thống thần kinh rất phức tạp. Khi bàng quang đầy, các tín hiệu thần kinh sẽ truyền đến tủy sống, kích hoạt hệ thần kinh giao cảm để giúp bàng quang giãn ra, tiếp tục chứa nước tiểu. Đồng thời, cơ thắt niệu đạo được giữ ở trạng thái co để tránh rò rỉ.
Khi đi tiểu, tín hiệu từ bàng quang truyền đến trung tâm điều khiển ở não, kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm làm bàng quang co bóp, đồng thời cơ thắt giãn ra để nước tiểu được đào thải. Các dây thần kinh vùng cùng S2-S4 đóng vai trò trung tâm trong việc điều hòa hai quá trình này.
Trong khi đó, dây thần kinh chày là nhánh của dây thần kinh tọa, xuất phát từ các rễ thần kinh L4-S3 và có liên kết chặt chẽ với hệ thần kinh chi phối bàng quang. PTNS sử dụng dòng điện cường độ thấp để kích thích dây thần kinh chày, từ đó điều chỉnh hoạt động của hệ thần kinh kiểm soát bàng quang, giúp giảm các triệu chứng như tiểu gấp, tiểu nhiều lần và són tiểu.
Đối tượng nào có thể áp dụng PTNS? Và cách cách điều trị như thế nào?
Phương pháp này phù hợp với người mắc hội chứng bàng quang tăng hoạt hoặc tiểu gấp kèm són tiểu. Tuy nhiên, một số trường hợp không nên thực hiện, gồm người đang mang máy tạo nhịp tim, người có rối loạn đông máu hoặc nguy cơ chảy máu cao, người bị tổn thương thần kinh ngoại biên và phụ nữ mang thai. Những trường hợp này cần trao đổi với bác sĩ để lựa chọn phương pháp điều trị khác.
Quy trình điều trị của PTNS rất đơn giản, sau khi khám và xác định không có chống chỉ định, bệnh nhân sẽ được hẹn điều trị tại phòng khám tiết niệu. Trong quá trình thực hiện, bệnh nhân nằm thư giãn trên giường khám. Bác sĩ sát khuẩn vùng cách mắt cá chân trong khoảng 4–5 cm rồi đưa một kim rất nhỏ, tương tự kim châm cứu, vào vị trí dây thần kinh chày. Kim có đầu tù nên hầu như không gây tổn thương mô. Tiếp đó, bác sĩ nối kim với máy kích thích điện để tạo dòng điện nhẹ và điều chỉnh cường độ phù hợp. Mỗi buổi điều trị kéo dài khoảng 30 phút. Liệu trình tiêu chuẩn gồm 12 buổi, thực hiện một lần mỗi tuần. Sau khi kết thúc liệu trình, bác sĩ sẽ đánh giá hiệu quả và quyết định có cần điều trị duy trì hay không.
Tác dụng của PTNS và những điều cần chú ý?
Theo hướng dẫn điều trị của Hiệp hội Tiết niệu châu Âu, các nghiên cứu đối chứng ngẫu nhiên cho thấy PTNS giúp giảm số lần són tiểu do tiểu gấp hiệu quả hơn thuốc kháng cholinergic đường uống. Đối với các triệu chứng khác như tiểu nhiều lần hoặc tiểu gấp, hiệu quả của hai phương pháp tương đương. Ba nghiên cứu khác cũng cho thấy PTNS mang lại hiệu quả tương tự thuốc tolterodine và duy trì kết quả điều trị trong thời gian theo dõi lên tới 3 năm. Điều này cho thấy phương pháp có hiệu quả lâu dài và là lựa chọn thay thế đáng cân nhắc cho những bệnh nhân không muốn hoặc không thể dùng thuốc kéo dài.
Dù là phương pháp ít xâm lấn và tương đối an toàn, người bệnh vẫn cần thông báo với bác sĩ nếu đang mang thai hoặc có cấy máy tạo nhịp tim. Trước khi điều trị, nên giữ vùng da sạch sẽ và không bôi kem dưỡng hoặc mỹ phẩm lên vị trí điều trị để giảm nguy cơ nhiễm trùng. Sau mỗi buổi điều trị, người bệnh nên uống đủ nước, hạn chế cà phê và các loại đồ uống có tính kích thích. Đồng thời có thể kết hợp các bài tập cơ sàn chậu như bài tập Kegel để nâng cao hiệu quả điều trị.
Kết luận
PTNS là phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả và ít xâm lấn dành cho người mắc hội chứng bàng quang tăng hoạt, tiểu gấp kèm són tiểu hoặc các rối loạn đường tiểu dưới khác. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị ở mỗi người có thể khác nhau. Người bệnh nên trao đổi kỹ với bác sĩ để hiểu rõ tình trạng của mình, lựa chọn phương án phù hợp và xây dựng kỳ vọng điều trị hợp lý.
*Bác sĩ Lý Hồng Canh hiện chuyên điều trị các bệnh lý rối loạn tiểu tiện, tiểu không tự chủ, phì đại tuyến tiền liệt, viêm tuyến tiền liệt, sỏi đường tiết niệu bằng kỹ thuật nội soi ít xâm lấn, phẫu thuật thoát vị bằng robot Da Vinci, cùng các thủ thuật cắt bao quy đầu và triệt sản nam.
#




















